Eten & Drinken

Wat de vernieuwde Schijf van Vijf voor jou verandert

· 5 min leestijd

Op 9 april 2026 presenteerde het Voedingscentrum de vernieuwde Schijf van Vijf. De basisopzet is hetzelfde gebleven: vijf vakken, dezelfde bekende indeling. Maar de adviezen erin zijn op een aantal punten flink bijgesteld. En als je regelmatig vlees eet, gaan de nieuwe richtlijnen je opvallen.

Vlees: van 500 naar 300 gram per week

De grootste verandering is meteen te merken: het advies voor vlees is fors naar beneden bijgesteld. Waar het Voedingscentrum eerder maximaal 500 gram vlees per week aanbeval, is dat nu teruggebracht naar 300 gram. En van die 300 gram mag maximaal 100 gram rood vlees zijn, zoals rund-, varkens- of lamsvlees. Eerder lag die grens voor rood vlees op 300 gram.

Om dat concreet te maken: 300 gram vlees per week is ruwweg twee normale kipfilets en één stuk gehakt, of drie dunne biefstukjes. Verdeeld over zeven dagen is dat netto niet spectaculair, maar voor de meeste mannen is het wel een terugstap ten opzichte van wat ze gewend zijn. Gemiddeld eet een Nederlandse man nog altijd ruim boven deze grens.

Peulvruchten worden de nieuwe norm

Wie minder vlees eet, heeft meer eiwitten nodig uit andere bronnen. Het Voedingscentrum wijst daarvoor nadrukkelijk op peulvruchten: de aanbevolen hoeveelheid is gestegen van 120 tot 180 gram per week naar 250 gram. Dat is een stevige verhoging.

Linzen bevatten per 100 gram gekookt ongeveer 9 gram eiwit; kikkererwten zitten op zo'n 8 gram. Dat haalt het niet bij de kipfilet (ongeveer 31 gram per 100 gram), maar peulvruchten brengen ook veel vezels en micronutriënten mee die vlees niet heeft. Voor mannen die sporten of spieren willen onderhouden zijn peulvruchten geen stap terug, maar een nuttige aanvulling. Lees ook welke voedingsmiddelen je de meeste energie geven als je je voeding verder wilt optimaliseren.

Kaas: twee plakjes per dag is het maximum

Kaas is ook aangepakt. De aanbeveling is teruggebracht van 40 gram per dag naar 20 gram. Dat is één à twee plakjes, en voor de meeste Nederlanders een behoorlijke teruggang want kaas op brood is bijna een nationaal ritueel. De reden is simpel: te veel kaas levert te veel verzadigd vet en zout op. Mannen met een verhoogd risico op hart- en vaatziekten doen er goed aan hier scherper op te letten.

Duurzaamheid telt nu voor het eerst officieel mee

Nieuw in de Schijf van Vijf is dat duurzaamheid en voedselveiligheid nu structureel onderdeel zijn van de richtlijnen. Het Voedingscentrum kijkt voortaan niet alleen naar gezondheid, maar ook naar de CO2-uitstoot en het waterverbruik van voedingsmiddelen. Rundvlees scoort daarin het slechtst: de productie ervan stoot vele malen meer CO2 uit dan kip, en nog veel meer dan een portie linzen.

Dat wil niet zeggen dat je nooit meer een biefstuk mag. Het Voedingscentrum legt de richtlijnen niet op als wet. Maar het is wel het eerste officiële signaal dat voeding niet meer puur om persoonlijke gezondheid draait, maar ook om de bredere gevolgen van hoe ons eten wordt geproduceerd.

Waarom dit er voor mannen extra toe doet

Mannen eten gemiddeld meer vlees dan vrouwen, en ook meer rood vlees. Tegelijkertijd hebben mannen statistisch een hogere kans op hart- en vaatziekten dan vrouwen in dezelfde leeftijdscategorie. De link tussen de consumptie van rood en bewerkt vlees en een hoger risico op hart- en vaatziekten is in grootschalig onderzoek keer op keer teruggevonden.

Het Voedingscentrum baseert de nieuwe richtlijnen op de adviezen van de Gezondheidsraad en wetenschappelijk onderzoek. Geen modieuze dieettrend, maar de stand van de wetenschap samengevat door de autoriteit op dit terrein. Wil je weten welke voedingsstoffen je eventueel kunt aanvullen? Lees dan ook ons artikel over supplementen voor mannen.

Wat je morgen anders kunt doen

De richtlijnen zijn geen keurslijf. Het Voedingscentrum suggereert zelf om niet alles in één keer te veranderen, maar kleine stappen te zetten. Een paar praktische suggesties:

  • Vervang één of twee vleesmaaltijden per week door een gerecht op basis van linzen, kikkererwten of bonen. Denk aan een snelle linzensoep, een Mexicaanse bonenwrap of een kokos-kikkererwtenkerrie.
  • Beperk rood vlees tot één keer per week in plaats van meerdere keren. Kip en kalkoen zijn wit vlees en vallen buiten de 100-gram-grens voor rood vlees.
  • Vervang kaas op één boterham per dag door een ei of pindakaas. Beide leveren eiwitten zonder de extra zout en het verzadigd vet van kaas.
  • Gebruik peulvruchten als bijgerecht naast vlees in plaats van als volledige vervanger. Zo kom je aan de verhoogde aanbeveling zonder in te leveren op smaak.

De vernieuwde Schijf van Vijf is geen aanval op je eetpatroon, maar een bijgewerkt kompas. Wie al nadenkt over gezondheid, sport en herstel heeft met deze richtlijnen meer houvast om betere keuzes te maken.

L
Geschreven door Lars Brouwer Lifestyle redacteur

Lars was personal trainer voordat hij ging schrijven, een carrière die hem leerde dat de meeste mannen niet falen door gebrek aan motivatie maar door onrealistische verwachtingen en slechte informatie. Hij schrijft over lifestyle en fitness met de balans van iemand die weet dat het leven meer is dan een gym — een inzicht dat hij pas kreeg toen zijn eerste kind werd geboren en hij zijn schema moest aanpassen aan de realiteit. Zijn stukken zijn eerlijk, nuchter en altijd met een praktische tip die je dezelfde dag nog kunt toepassen. Hij heeft een hekel aan fitnessculture die mannen het gevoel geeft dat ze niet genoeg doen, en dat merk je in alles wat hij schrijft. Lars gelooft dat de beste versie van jezelf niet in de spiegel te vinden is maar in hoe je je voelt aan het eind van de dag.